Kenya savanında 18 yıl boyunca fil ve zürafa gibi büyük otçullardan izole edilen alanlar, çitlerin kaldırılmasının ardından incelendi. Araştırma sonuçları, hayvanların dönüşüyle ağaç örtüsünün hızla azaldığını ancak bitki yapısındaki bazı değişimlerin kalıcı izler bıraktığını ortaya koydu.
Çitlerin İnşası Ağaç Örtüsünü İki Katına Çıkardı
Bilim insanlarının 1999 yılında başlattığı deney kapsamında belirli araziler çitlerle çevrilerek yabani otçulların girişi engellendi. Hayvan baskısının ortadan kalktığı bu bölgelerde ağaçların boyu uzadı ve ağaç yoğunluğu belirgin bir artış gösterdi. Otçulların bulunduğu kontrol alanlarında ağaç örtüsü yüzde 21 ile 32 aralığında seyrederken, koruma altındaki sahalarda bu oran yüzde 60 seviyesini aştı.
Hayvanların Dönüşü Bitki Gelişimini Yavaşlattı
Bölgedeki çitler 2017 senesinde kaldırılarak zürafa, fil ve impala gibi türlerin sahalara yeniden erişimi sağlandı. Otçul popülasyonunun geri gelmesiyle birlikte ağaç ölümleri artarken taç gelişimi ve boy uzaması geriledi. İki senelik zaman zarfında, çitlerle korunan alanlar ile serbest bölgeler arasındaki ağaç boyu farklılığı tamamen kapandı.
Sahanın 2025 yılındaki durumu incelendiğinde, ağaç örtüsü oranının deney öncesindeki ilk seviyelere yaklaştığı saptandı. Buna karşın ağaç sıklığının yüksek seviyesini koruduğunu belirten araştırmacılar, büyük otçulların savan ekosisteminde yalnızca tüketici olmadığını, bitki örtüsünün mimarisini doğrudan şekillendirdiğini kaydetti.
