ABD’nin Nashville kentinde bir ikinci el dükkanından yaklaşık 121 liraya (2,48 dolar) alınan 1823 tarihli ABD Bağımsızlık Bildirgesi kopyası, açık artırmada 477 bin 650 dolara satıldı. Yıllarca bir garajda asılı kalan belgenin, günümüze ulaşan 36’ncı resmi kopya olduğu teyit edildi.
Müzik ekipmanı teknisyeni Michael Sparks, Mart 2006’da Nashville’deki Music City Thrift Store’da ev eşyalarına bakarken rulo biçimindeki dokümanı fark etti. Şamdan ve tuzluk takımıyla beraber 2,48 dolar ödeyerek parçayı alan Sparks, tarihi değerini tespit etmek için aylar süren bir araştırma yürüttü.
Yapılan detaylı incelemeler, belgenin gravür sanatçısı William J. Stone tarafından hazırlanan ve literatürde “Stone baskısı” olarak bilinen resmi kopyalardan biri olduğunu kesinleştirdi.
Kongre Kararıyla Yalnızca 200 Adet Basılmıştı
1776 tarihli orijinal Bağımsızlık Bildirgesi parşömeninin bozulmaya başlaması üzerine, devrin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams’ın yönlendirmesiyle William J. Stone tarafından bakır levha kalıp üretildi. ABD Kongresi, 1823 yılında hayattaki imzacılar, kamu idarecileri ve resmi kurumlar adına dana derisi parşömen üzerine 200 adet resmi nüsha basılmasını kararlaştırdı.
Sparks’ın ulaştığı belgeye kadar tarihçiler sadece 35 kopyanın varlığını saptayabilmişti. Bulunan son parça, varlığı bilinen 36’ncı resmi kopya olarak kayıtlara geçti.
Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
On Yıl Garaj Duvarında Asılı Kaldı
Tarihi eserin ikinci el mağazasına intikal etmesi, bölge sakini Stan Caffy’nin kararıyla gerçekleşti. Bahçe satışından 10 dolara aldığı belgeyi 10 sene boyunca garaj duvarında tutan Caffy, eşinin temizlik talebi üzerine kağıdı mağazaya bağışladı. Doküman, bağıştan iki gün sonra Sparks tarafından satın alındı.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentindeki Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından düzenlenen açık artırma, 125 bin dolarlık başlangıç fiyatıyla açıldı. Müzayedede kimliği açıklanmayan telefonlu bir alıcı, yaklaşık 24 milyon lira (477 bin 650 dolar) ödeyerek belgenin yeni sahibi oldu. Bu işlem, ABD genelinde ikinci el dükkanlarından temin edilen en yüksek bedelli keşiflerden biri sayıldı.
