Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın resmî daveti doğrultusunda 23-25 Eylül 2026 tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri’ni ziyaret ediyor. İki liderin son altı ay içerisindeki bu ikinci teması, Pekin ile Washington arasındaki stratejik istikrarı pekiştirmeyi ve küresel dengeleri gözeten ikili diyaloğu güçlendirmeyi amaçlıyor.
Mayıs ayında Başkan Trump’ın Çin’e yaptığı resmî ziyaretin ardından gerçekleşen bu buluşma, iki ülke liderliği arasındaki en üst düzey diplomasi trafiğinin devamı niteliğini taşıyor. Ziyaretin detaylarına ilişkin Pekin’de bilgilendirmede bulunan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun şu ifadeleri kullandı:
karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
İlişkilerde Yeni Stratejik Çerçeve
Liderler arasındaki yüz yüze temaslar ve telefon görüşmeleri, dönemsel dalgalanmalara karşın ikili bağların ana rotasını belirlemeyi sürdürüyor. Mayıs ayındaki zirvede iki devlet başkanı, gelecek üç yıl ve sonrasını kapsayan yapıcı bir ilişki vizyonu üzerinde mutabakata varmıştı. Başkan Xi, bu vizyonun temelini oluşturan “yapıcı stratejik istikrar” kavramına ilişkin şu tanımı yaptı:
belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar
Küresel belirsizliklerin arttığı bir süreçte iki başkentin çatışma yerine uzlaşıyı öne çıkarması gerektiğini belirten Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Wang Honggang, CGTN kanalına değerlendirmede bulundu:
“yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Amerika Çalışmaları Enstitüsü bünyesinde çalışmalarını yürüten Doç. Dr. Zhang Tengjun ise yeni çerçeveye dair şu açıklamayı kaydetti:
Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Söz konusu mutabakat doğrultusunda iki ülkenin ticaret ve ekonomi heyetleri, ticari bağların sürdürülebilirliğini temin etmek amacıyla müzakere süreçlerini sürdürüyor. Doç. Dr. Zhang konuya ilişkin olarak ayrıca şunları aktardı:
devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
Küresel İstikrar ve Ekonomik Dengeler
Pekin yönetiminin 15. Beş Yıllık Plan dönemine girdiği ve modernizasyon hamlelerini hızlandırdığı 2026 yılı, aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümüne denk geliyor. Başkan Xi, sürecin küresel boyutuna şu sözlerle dikkat çekti:
“Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.”
ABD-Çin İş Konseyi tarafından 2026 senesinde 175 Amerikan şirketinin katılımıyla hazırlanan araştırma raporu, Çin pazarının küresel rekabetçilik açısından “biraz önemli ila çok önemli” olduğunu düşünen şirketlerin oranının yüzde 95 seviyesinde bulunduğunu gösteriyor. ABD-Çin İş Konseyi Başkanı Sean Stein iş birliği eğilimine ilişkin şu tespiti paylaştı:
daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir.
Stein değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:
“Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.”
Ekonomik temasların yanı sıra 2026 yılından bu yana adli makamlar ve kolluk birimleri; telekomünikasyon dolandırıcılığı, uyuşturucu ticareti ve suçluların iadesi başlıklarında eş güdüm sağlıyor. İki ülke bu yıl Shenzhen’deki APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ile Miami’deki G20 Liderler Zirvesi organizasyonlarına ev sahipliği yaparak uluslararası diplomasinin merkezinde yer alacak.
