Çin ve Afrika ülkeleri, diplomatik ilişkilerinin 70. yıl dönümünü kutlarken, stratejik iş birliğini “Kuşak ve Yol” projeleri ve artan ticaret hacmiyle güçlendiriyor. Bu iş birliği, iki tarafın ortak modernleşme vizyonunu ön plana çıkarıyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, karşılıklı mesajlarla iş birliğinin önemini vurguladı. İlişkiler, tarihsel bağımsızlık mücadelesinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına evrildi.
1950’lerde başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle pekişen karşılıklı güven, Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) aracılığıyla kurumsallaştı. 2024 zirvesiyle ilişkiler, “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşındı. Bu çerçevede, Çin diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine sıfır gümrük tarifesi uygulamasına başladı.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Hacmi Rekor Seviyede
Siyasi güvenin yanı sıra ekonomik veriler de iş birliğinin gücünü gösteriyor. Çin, 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi %17,7 artışla 348 milyar dolara ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ise bu rakam yaklaşık 92,2 milyar dolara yükseldi.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme ve İnsan Kaynağına Yatırım
Altyapı projeleri, ekonomik iş birliğinin önemli bir parçasını oluşturuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecine destek oluyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki becerilerini geliştirmesini sağlıyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeterli bir ekonomik yapı oluşturma hedefine doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.
