Japonya’da bir asrı aşkın süredir faaliyet gösteren köklü işletmeler; artan girdi maliyetleri, daralan iç pazar, iş gücü yetersizliği ve halef bulunamaması nedeniyle kapanma riskiyle karşı karşıya kaldı. Teikoku Databank verilerine göre, 2026 yılının ilk sekiz ayında iflas eden 100 yılı devirmiş şirket sayısı 112’ye ulaşarak rekor düzeye çıktı.
Salgın sonrası tırmanan hammadde ve enerji giderleri, ülkenin tarihi ticari kuruluşlarını zorlayan temel unsurların başında geliyor. Uzmanlar köklü işletmelerin ayakta kalma mücadelesinin güçleştiğine ve geleceğe dönük belirsizliklerin sürdüğüne dikkat çekiyor.
S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi, birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Toplumdaki hızlı yaşlanma ve gerileyen doğum oranları, pazar hacminin küçülmesine ve ciddi bir çalışan açığına yol açıyor. Kurucu ailelerden yönetimi devralacak yeni bir halefin çıkmaması ise kapanışları hızlandıran en kritik iç etkenlerden biri haline geldi. Teikoku Databank kayıtları, halef eksikliği kaynaklı iflasların 2026’nın ilk yarısında 312’ye yükseldiğini ortaya koyuyor.
Tarihi Üreticiler Faaliyetlerini Durduruyor veya Yapı Değiştiriyor
Köklü geçmişlerine karşın birçok işletme değişen iktisadi koşullara uyum sağlamakta güçlük çekiyor. Dünya savaşlarını ve ekonomik çalkantıları geride bırakan 1858 kuruluşlu susam yağı üreticisi Kadoya Sesame Mills, yükselen maliyetler ve riskler sebebiyle özel sermaye şirketi Integral’in desteğiyle borsadan ayrılarak özel şirket yapısına geçti. Meiji döneminde, 1877’de faaliyete geçen tofu üreticisi Sube Shoten ise düşük kâr marjları ve pahalanan hammadde gerekçesiyle çalışmalarını sonlandırarak iflas başvurusuna hazırlanıyor.
Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai, asırlık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek, yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano ise zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Geçmişte dengeli bilançolar, öngörülebilir kâr marjları ve sağlam yerel bağlarla varlığını koruyan Japon işletmeleri; dövizdeki değer kaybı, jeopolitik riskler, kurumsal yönetim dönüşümleri ve yükselen faizlerle mücadele ediyor. 41 vilayette aşırı sıcaklık uyarılarının verildiği ülkede, ekonomik şartlar da asırlık firmalar için belirsizliklerle dolu zorlu bir döneme işaret ediyor.
